پی اچ PH یا خاصیت اسیدی آب فاکتوری برای سنجش میزان اسیدی بودن و تعداد یون های H+ می باشد که به شدت بر کیفیت و سلامت آب تاثیرگذار است. با توجه به اهمیت بسیار زیاد میزان اسیدی بودن آب های آشامیدنی، استخر و غیره، روش های مختلفی برای سنجش آن ارائه شده است که هر یک دارای دقت متفاوتی هستند. فرآب تدبیر؛ تامین کننده پکیج تصفیه فاضلاب بهداشتی (انسانی) در ادامه روش های اندازه گیری، مزایا و معایب بالا و پایین بودن مقدار و فرمول این شاخص را بررسی و مشخص خواهد کرد که PH مخفف چیست؟
پی اچ PH چیست؟
با توجه به میزان H+ موجود در آب، قدرت اسیدی یا قلیایی بودن آن متفاوت خواهد بود و به دلیل تاثیرات نامطلوب ورود مواد با اسید بالا به بدن، در روند تصفیه آب با شاخصی به نام PH یا پی اچ اندازه گیری میشود. پی اچ یا Potential of Hydrogen Ion به معنای مقدار هیدروژن مثبت در آب می باشد و هر چه این مقدار بیشتر باشد، به همان اندازه خاصیت اسیدی آب افزایش پیدا می کند.
Ph مخفف چیست؟
برای شناخت میزان اسیدی یا قلیایی بودن آب، ابتدا باید با شاخص pH آشنا شد. pH که مخفف Potential of Hydrogen است، معیاری برای سنجش میزان یونهای هیدروژن و هیدروکسید موجود در آب به شمار میرود. مقدار این شاخص در مقیاس صفر تا ۱۴ قرار دارد؛ به طوری که عدد ۷ نشاندهنده آب خنثی و تعادل میان یونهای هیدروژن و هیدروکسید است. هرچه مقدار pH کمتر از ۷ باشد، میزان اسیدی بودن آب بیشتر خواهد شد و افزایش pH به بالاتر از ۷ نشاندهنده قلیایی شدن آب است.
فرمول پی اچ PH چیست؟
خاصیت اسیدی آب یا PH برای اولین بار در سال 1909 میلادی توسط اس پی ال سورانسن معرفی و در نهایت پس از تغییرات متعدد، در سال 1924 تعریف آن نهایی و ثابت شد. در طی آزمایشات متعددی که برای سنجش مقدار این شاخص انجام شده است، در نهایت فرمول PH نشان می دهد که میزان اسیدی بودن آب عکس غلظت یون هیدروژن در آن است. بر اساس این رابطه، هر چه غلظت یون هیدورژن بیشتر باشد، به همان اندازه مقدار پی اچ کمتر بوده و محیط خاصیت قلیایی دارد. بر همین اساس فرمول پی اچ PH به صورت زیر می باشد:
منظور از خاصیت اسیدی آب چیست؟
کیفیت آب آشامیدنی نقش مهمی در حفظ سلامت بدن و عملکرد صحیح اندامها دارد و بیتوجهی به استانداردهای لازم در آن میتواند زمینهساز مشکلات و بیماریهای گوناگون شود. از این رو، پیش از مصرف آب لازم است میزان اسیدی بودن آن بررسی شود. آب اسیدی دارای مقدار pH در محدوده صفر تا کمتر از ۷ است و هرچه این مقدار کاهش یابد، میزان اسیدی بودن آب بیشتر میشود. در چنین شرایطی غلظت یونهای هیدروژن (+H) نسبت به یونهای هیدروکسید (−OH) افزایش مییابد. برای کاهش اسیدیته آب میتوان از برخی مواد شیمیایی مناسب یا روشهایی مانند استفاده از آهنربا بهره برد که ممکن است باعث افزایش جزئی مقدار pH آب شود.
استاندارد PH آب و مواد غذایی
با توجه به اینکه پی اچ میزان اسیدی یا باز بودن محیط و آب را نشان می دهد، به منظور حفظ سلامتی بدن لازم است در اندازه استاندارد حفظ شود. در آب های آشامیدنی مقدار استاندارد PH در بازه 6.5 تا 8 متغیر بوده و نباید قدرت اسیدی و قلیایی بودن آن بیش از این مقدار شود. برای سایر مواد غذایی نیز مقدار استاندارد پی اچ به صورت زیر معرفی شده است:
تفاوت آب اسیدی و قلیایی چیست؟
با توجه به مفهوم اسیدی و قلیایی بودن آب، میتوان تفاوت میان این دو نوع آب را مشخص کرد. آب اسیدی دارای غلظت بیشتری از یونهای هیدروژن (+H) نسبت به یونهای هیدروکسید (−OH) است و به دلیل خاصیت خورندگی بیشتر، میتواند باعث افزایش فرایند اکسید شدن برخی سطوح شود. مقدار pH در آب اسیدی کمتر از ۷ است. در مقابل، آب قلیایی غلظت بیشتری از یونهای هیدروکسید دارد و معمولاً خاصیت خورندگی کمتری نسبت به آب اسیدی دارد. مقدار pH آب قلیایی بیشتر از ۷ بوده و میتواند تا ۱۴ افزایش یابد. در سیستمهای آب شیرینکن صنعتی و پیش از ورود آب به دیگ بخار، اندازهگیری این شاخص اهمیت زیادی دارد تا از خوردگی دیوارههای بویلر جلوگیری شود.
روش های اندازه گیری PH چیست؟
با توجه به تجهیزاتی که در دسترس دارید می توانید از روش های مختلفی برای اندازه گیری و سنجش PH استفاده کنید. رایج ترین روش ها برای اندازه گیری پی اچ می توان به موارد زیر اشاره کرد:
سنجش PH با کاغذ تورنسل
شاید برایتان سوال بوجود آمده باشد که کاربرد کاغذ PH چیست؟ چطور می توان با این کاغذ میزان خاصیت اسیدی و قلیایی بودن آب را اندازه گیری کرد؟ برای اندازه گیری این شاخص کافیست کاغذ تورنسل را در آب و محلول مورد نظر قرار دهید و با توجه به رنگ ایجاد شده بر روی آن در نهایت درجه PH قابل شناسایی خواهد بود. در جدول پی اچ برای هر یک از رنگ های ایجاد شده روی کاغذ تورنسل میزان PH مشخص شده است.
دستگاه PH سنج
برای استفاده از دستگاه های سنجش این شاخص ابتدا PH4 و PH9 کالیبره میشود و سپس درون محلول بررسی میشود. از مزایای این دستگاه ها می توان به دقت بالا در مقدار پی اچ اندازه گیری شده و سرعت تشخیص بالای آن نسبت به کاغذ تلورانس اشاره کرد.
اندازه گیری ph آب با گیاهان طبیعی
نکته جالب این است که بعضی از گیاهان موجود در طبیعت نسبت به میزان اسیدی یا قلیایی بودن آب حساس هستند و در اثر تغییر آن، رنگ خود را عوض میکنند. برای نمونه، گیاهانی مانند کلم قرمز، ریواس و گلبرگهای گل شمعدانی در محیط اسیدی به رنگ قرمز درمیآیند و در محیط قلیایی رنگ آبی به خود میگیرند.
فواید بالا بودن ph آب چیست؟
با وجود اینکه قلیایی بودن بیش از حد آب ممکن است اثرات نامطلوبی بر بدن داشته باشد، افزایش این ویژگی میتواند مزایایی نیز به همراه داشته باشد. از جمله این مزایا میتوان به کمک به کاهش چین و چروک و پیری زودرس پوست، کمک به کاهش وزن، کاهش احتمال بروز بیماریهای قلبی و عروقی، کاهش خطر برخی سرطانها مانند سرطان پوست، سینه، پروستات و مری، و همچنین کاهش ترشح اسید معده اشاره کرد.
معایب PH پایین آب
هر اندازه PH آب از مقدار 7 کمتر باشد، به همین اندازه خاصیت اسیدی آن افزایش پیدا می کند. ورود مواد اسیدی به بدن تاثیرات بسیار بدی بر سلامتی داشته و بیماری های متعددی را دچار میشوند. از مهم ترین معایب PH پایین تر از 6.5 می توان به سرگیجه و حالت تهوع، افزایش وزن، سرطان، ضعف سیستم ایمنی بدن و همچنین ایجاد چین و چروک و خشکی پوست و ریزش موها اشاره کرد. علاوه براین، مصرف آبهای اسیدی می تواند منجر به بروز بیماری های قلبی و عروقی شود.
چطور میزان اسیدی بودن یا PH آب را تنظیم کنیم؟
به دلیل تاثیرات منفی که بالا یا پایین بودن بیش از اندازه پی اچ بر سلامت انسان و موجودات زنده ایجاد می کند، باید بتوان مقدار آن را به شیوه های مختلف در سطح استاندارد قرار داد. به عنوان مثال، اگر قصد دارید مقدار این شاخص را در آب آکواریوم و استخرهای پرورش آبزیان تنظیم کنید، استفاده از پت موس و زغال سنگ کاربرد زیادی دارد. در شرایطی که خاصیت اسیدی آب در سطح الایی قرار دارد می توان از زغال سنگ استفاده نمود.
برای گیاهان نیز می توان از آب لیمو و خاکستر چوب با توجه به مقدار پی اچ استفاده کرد. آب استخرها نیز پس از کلرزدایی با تغییر PH مواجه میشود و برای تنظیم آن از بی سولفات سدیم یا اسید چرب می توان استفاده نمود.
با توجه به موارد فوق، در تصفیه خانه های بزرگ آب آشامیدنی به شیوه های مختلف میزان پی اچ یا PH را تنظیم می کنند. اما ممکن است به دلایل مختلف این شاخص بیش از مقدار استاندارد باشد که در این شرایط استفاده از دستگاه های تصفیه آب خانگی یا ریختن چند قطره آبلیمو درون آب می تواند راهکار ایده آلی باشد.
فعایلت های شرکت مهندسی فرآب تدبیر
شرکت مهندسی فرآب تدبیر علاوه بر تصفیه اب در زمینه تصفیه فاضلاب صنعتی نیز فعالیت دارد که به مهمترین فعایت های این شرکت مهندسی اشاره میکنیم:
- طراحی و ساخت انواع سیستم های تصفیه آب
- تامین مواد شیمیایی صنعت آب و فاضلاب
- ارائه گارانتی و خدمات پس از فروش
- طراحی و ساخت انواع پکیج های تصفیه فاضلاب
- پکیج تصفیه فاضلاب رستوران
- پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی
- پکیج تصفیه فاضلاب کارواش ها
- پکیج تصفیه فاضلاب هتل ها
- پکیج تصفیه فاضلاب کارخانجات لبنیاتی
- پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی
- پکیج تصفیه فاضلاب خاکستری
و….
جهت مشاوره با کارشناسان ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
مقدار استاندارد PH آب آشامیدنی چقدر است؟
مقدار استاندارد pH آب آشامیدنی معمولاً در بازه 6.5 تا 8 قرار دارد. کاهش pH به کمتر از این محدوده نشاندهنده اسیدی شدن آب و افزایش بیش از حد آن نشاندهنده قلیایی بودن آب است.
تفاوت آب اسیدی و آب قلیایی چیست؟
آب اسیدی دارای مقدار بیشتری یون هیدروژن (+H) و pH کمتر از 7 است، در حالی که آب قلیایی دارای یون هیدروکسید بیشتر و pH بالاتر از 7 میباشد. هرکدام از این شرایط میتواند بر کیفیت آب و تجهیزات صنعتی تأثیرگذار باشد.
روشهای اندازهگیری PH آب چیست؟
برای اندازهگیری pH آب میتوان از روشهایی مانند کاغذ تورنسل، دستگاه pH متر و برخی نشانگرهای طبیعی مانند کلم قرمز و گلبرگ گل شمعدانی استفاده کرد. دستگاههای pH سنج معمولاً دقت و سرعت بیشتری نسبت به سایر روشها دارند.
آیا از بین بردن کلر آب با جوشاندن امکانپذیر است؟
بله، از بین بردن کلر آب با جوشاندن تا حدی امکانپذیر است؛ زیرا کلر آزاد در اثر حرارت و تبخیر کاهش مییابد. با این حال، میزان تأثیر آن به مدت زمان جوشاندن، نوع ترکیبات کلردار موجود در آب و کیفیت اولیه آب بستگی دارد.
بالا یا پایین بودن PH آب چه تأثیری بر سلامت دارد؟
خارج شدن pH آب از محدوده استاندارد میتواند بر طعم، کیفیت و ویژگیهای شیمیایی آب تأثیر بگذارد. به همین دلیل در سیستمهای تصفیه آب و فاضلاب، کنترل و تنظیم این شاخص اهمیت زیادی دارد.
چگونه میتوان PH آب را تنظیم کرد؟
تنظیم pH آب با توجه به نوع مصرف و شرایط آب انجام میشود و میتواند شامل استفاده از مواد تنظیمکننده pH، سیستمهای تصفیه آب یا روشهای تخصصی در تصفیهخانههای صنعتی باشد.
چرا اندازهگیری PH در تصفیه آب و فاضلاب اهمیت دارد؟
کنترل pH باعث بهبود عملکرد فرآیندهای تصفیه، جلوگیری از خوردگی تجهیزات، افزایش بازده مواد شیمیایی و حفظ کیفیت نهایی آب و پساب میشود.










