پرکلرین (هیپوکلریت کلسیم یا کلر جامد)

پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم با فرمول Ca(OCl)2 یکی از مهم‌ترین ترکیبات معدنی است که برای سفیدکنندگی و ضدعفونی کردن آب و سایر مایعات در تصفیه‌های خانگی و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده شیمیایی تصفیه آب و فاضلاب به‌صورت پودر و گرانول عرضه شده و با نام کلر جامد نیز شناخته می‌شود. پرکلرین می‌تواند در فرایندهای مختلف، از جمله گندزدایی آب و استفاده در پکیج تصفیه فاضلاب، نقش مؤثری در کاهش آلودگی‌های میکروبی داشته باشد. در ادامه، ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی، قیمت، نحوه تولید و نکات مهم در استفاده و خرید کلر جامد (پودری) را بررسی خواهیم کرد.

پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم چیست؟

در صنعت از انواع مختلف مواد سفیدکننده به شکل مایع و جامد استفاده می‌شود. نوع جامد این مواد که با نام هیپوکلریت کلسیم شناخته می‌شود، دارای فرمول شیمیایی Ca(OCl)₂ است و با عنوان پرکلرین نیز شناخته می‌شود. این ماده به‌صورت پودر یا دانه‌های گرانولی عرضه می‌گردد و پس از استفاده، با آزادسازی کلر و اکسیژن، نقش مؤثری در ضدعفونی و گندزدایی ایفا می‌کند.

این ترکیب ماده‌ای بسیار قلیایی و اکسیدکننده است؛ بنابراین تماس مستقیم با پوست می‌تواند خطرناک باشد و باید از آن خودداری شود. همچنین، ترکیب آن با اسیدها به‌شدت خطرناک است، زیرا می‌تواند منجر به تولید گازهای سمی و تهدیدکننده سلامت شود. رعایت نکات ایمنی هنگام استفاده و نگهداری از این ماده کاملاً ضروری است.

ویژگی های پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم چیست؟

از مهم ترین خصوصیات فیزیکی پرکلرین یا کلر جامد می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• Ca(OCl)2 پودری و جامد سفید رنگ می باشد
• این ترکیبات در دمای 100 درجه سانتی گراد ذوب شده و در 175 درجه به نقطه جوش میرسد.
• وزن مولکولی این مواد 142.98 گرم بر مول می باشد.

ویژگی ها و خصوصیات شیمیایی پرکلرین یا کلر پودری عبارتند از:

•  نسبتا پایدار می باشد
•  دارای بوی تند و زننده ای می باشد.
• Ca(OCl)2 دارای خاصیت قلیایی می باشد چون H+ را از دست می دهد.
• در اثر واکنش پرکلرین با استیلن، کلرواستیلن تولید میشود که منفجره می باشند.
• هیپوکلریت کلسیم و اوره با هم ncl3 تولید می کنند. این مواد بسیار خطرناک و قابل انفجار می باشند.
• ترکیب Ca(OCl)2 و روغن و مواد آلی منجر به ایجاد انفجار می شود.
• به دلیل تولید مواد منفجره، این ترکیبات باید بدور از مواد اسیدی و دور از نور و گرما نگهداری شود.

خواص فیزیکی و شیمیایی هیپوکلریت کلسیم

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این محصول، قابلیت حل شدن در آب است. این ماده پس از حل شدن، خاصیت ضدعفونی‌کنندگی ایجاد می‌کند و برای تصفیه و گندزدایی آب استخر، آب دریا و همچنین خنثی‌سازی برخی آلاینده‌ها در فاضلاب‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصول معمولاً به شکل پودر سفید یا خاکستری‌رنگ عرضه می‌شود و از نظر ظاهری دارای کیفیت و یکنواختی مناسبی است.

این ماده با نام‌های مختلفی مانند نمک کلسیم، پودر سفیدکننده، کلرید آهک و اکسی‌کلرید کلسیم نیز شناخته می‌شود. در جدول زیر می‌توانید مهم‌ترین ویژگی‌های این ماده را به‌صورت خلاصه مشاهده کنید.

مشخصه	ویژگی پرکلرین
نام‌های دیگر	پودر سفید کننده، هیپوکلریت کلسیم
مشخصات ظاهری	پودر سفید تا خاکستری رنگ
فرمول شیمیایی	Ca(OCl)₂
جرم مولکولی	142.98 g/mol
نقطه ذوب	100°C
درجه خلوص	70-60 درصد
نقطه جوش	175°C
حلالیت	در الکل
حلالیت در آب	21 گرم در 100 میلی‌لیتر آب با دمای 25°C
دانسیته	2.35 g/cm³ (20°C)
pH	در صورت اختلاط با آب: 10.8

 

استاندارد پرکلرین

بر اساس استاندارد ملی 7098 پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم دارای ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاصی بوده و بر همین اساس کاربردهای متفاوتی دارند. از جمله استانداردهای هیپوکلریت کلسیم برای ویژگی های فیزیکی آن می توان به حداقل درصد جرمی 0.75 بر روی الک 425 میکرومتر و حداکثر درصد جرمی 0.20 بر روی الک 2 میلیمتر می باشد. از جمله استانداردهای شیمیایی کلر جامد یا کلر پودری نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• درصد جرمی کلر فعال حداقل 0.65
• آرسنیک حداکثر 10 میلی گرم بر کیلوگرم کلر فعال
• کروم حداکثر 15 میلی گرم بر کیلوگرم کلر فعال
• کلرید سدیم حداکثر 0.20 درصد
• درصد جرمی میزان انحلال حداقل 5.45

مضرات پرکلرین

پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم یکی از قوی ترین اکسید کننده ها بوده و قدرت خورندگی بسیار بالایی دارد. به همین دلیل استفاده از آنها می تواند مضرات متعددی را در کنار مزایای آن به همراه داشته باشد. از جمله مضرات این مواد می توان به گزینه های زیر اشاره نمود:

• تماس کلر پودری با پوست دست منجر به سوزش شدید و قرمزی و لک میشود.
• ورود گاز بسیار خطرناک کلر آزاد شده از این مواد منجر به خفگی و سوزش ریه و آسیب وارد شدن به سیستم تنفسی میشود.
• تماس این مواد و گاز تولید شده از آن منجر به سوزش شدید چشم و قرمزی و تحریک سیستم بینایی میشود.

روش تولید هیپوکلریت کلسیم (کلر جامد)

پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم در صنعت کاربرد بسیار زیادی دارد و به شیوه های مختلفی قابل تولید می باشد. در حالت کلی از دو فرآیند کلسیمی و سدیمی برای تولید این ترکیبات استفاده میشود که واکنش های آن به صورت زیر می باشند:

2Ca(OH) + 2Cl2 ⇒ Ca(ClO)2 + CaCl2 + 2H2O

در فرآیندهای سدیمی به صورت زیر این ترکیبات تولید میشوند:

Ca(OH)2 + 2Cl2 ⇒ Ca(ClO)2 + 2HCl

علاوه براین دو روش، در صنعت این ترکیبات از واکنش آهک و کلر تولید میشود.

شرایط نگهدرای از پرکلرین (کلر پودری)

بشکه های هیپوکلریت کلسیم نباید در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرند. از این ماده نباید در کنار مواد مشتعل مانند بنزین و الکل و…. نگهداری کرد. بشکه های هیپوکلریت کلسیم بر روی پایه های چوبی قرار می دهند تا از زمین فاصله داشته باشند. محل نگهداری ( انبار ) باید در برابر رطوبت مقاوم باشد.

دمای نگهداری از ترکیب شیمیایی Calcium hypochlorite

دمای نگهداری محصولات شیمیایی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نگهداری نادرست می‌تواند موجب بروز واکنش‌های خطرناک و آسیب‌های جدی شود. این ماده در صورت قرار گرفتن در معرض دمای بالا، ممکن است هنگام تجزیه یا واکنش ناپایدار شده و خطر انفجار ایجاد کند. در مقابل، نگهداری آن در شرایط دمایی مناسب به حفظ پایداری و افزایش ایمنی کمک می‌کند.

از آنجا که این ماده در دماهای بالا مستعد تجزیه است، باید هنگام ذخیره‌سازی آن شرایط مناسب و اصول ایمنی رعایت شود. مصرف‌کنندگان نیز پس از خرید محصول لازم است آن را در محیطی خنک، خشک و دور از منابع حرارتی نگهداری کرده و از قرار دادن آن در محیط‌های گرم و نامناسب خودداری کنند. رعایت این نکات می‌تواند خطرات ناشی از تجزیه و واکنش‌های ناخواسته را کاهش داده و ایمنی هنگام نگهداری را افزایش دهد.

کاربرد پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم در تصفیه آب

به دلیل خاصیت ضدعفونی‌کنندگی و سفیدکنندگی، این ماده در تصفیه آب مورد استفاده قرار می‌گیرد. مقدار مصرف آن با توجه به هدف استفاده متفاوت است. برای مثال، یکی از مهم‌ترین کاربردهای Ca(OCl)2، ضدعفونی آب استخر و آب آشامیدنی است. در این کاربرد، ترکیب با خلوص ۷۰ درصد به میزان ۱۵ میلی‌گرم بر لیتر مصرف می‌شود. همچنین، برای تنظیم و بهبود بوی آب می‌توان از نمونه‌ای با خلوص ۶۰ درصد و مقدار ۱۰ تا ۱۷ میلی‌گرم بر لیتر استفاده کرد.

کاربرد هیپوکلریت کلسیم در تصفیه فاضلاب

در مخازن سپتیک تانک و حوضچه های تصفیه فاضلاب به دلیل تجمع زیاد پساب ها به مرور بوی بسیار زننده ای ایجاد و در محیط انتشار پیدا می کند. یکی از راه های بسیار کاربردی برای از بین بردن بو در سپتیک تانک ها استفاده از پرکلرین می باشد. پس از بررسی BOD فاضلاب و سایر فاکتورهای سنجش کیفیت فاضلاب، مقدار پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم و درجه خلوص آنها سنجیده شده و در حوضچه ها و سپتیک تانک ها قرار میگیرد.

کاربرد هیپوکلریت کلسیم در نساجی

از دیگر موارد کاربرد این ترکیبات می توان به سفید کردن الیاف و پارچه ها در صنعت نساجی اشاره نمود. الیاف پنبه و کنف و همچنین فیبر در صورت تماس با این ترکیبات سفید میشوند، اما مقدار زیاد آنها در نهایت منجر به پوسیدگی پارچه ها خواهند شد. به همین دلیل سنجش مقدار دقیق این مواد اهمیت بسیار زیادی داشته و درجه خلوص نیز باید به درستی تعیین گردد.

سایر کاربردهای هیپوکلریت کلسیم

• به منظور سفید کردن خمیر چوب، ابریشم، پارچه و فیبر
• ضد عفونی کننده برای تصفیه آب و استخرها
• ضد عفونی کننده ماده سمی شیمیایی و رادیواکتیو
• ضد عفونی کننده در آبزی پروری، دام و غیره

طریقه استفاده از پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم

100 کیلوگرم هیپوکلریت کلسیم 65٪ به 1 لیتر آب اضافه کنید. محلول مایع سفید کننده با تراکم 6.5٪ کلر مؤثر است.

1٪ مایع ضد عفونی كننده می تواند با اضافه كردن 1.7 گرم كلسیم پائین 65٪ به 1 لیتر آب تهیه شود.

واکنش‌های مختلف پرکلرین

این پودر سفیدکننده به شکل دانه‌هایی سفید و خاکستری‌رنگ بوده و بوی بسیار تند و تحریک‌کننده‌ای دارد. ترکیبات تشکیل‌دهنده آن شامل دی‌هیدرات، تتراهیدرات، هیپوکلریت کلسیم و سایر ترکیبات مرتبط است. به همین دلیل، تولید و فرآوری این ماده طی روش‌های مختلف و با استفاده از واکنش‌های شیمیایی مشخص انجام می‌شود.

از آنجا که این محصول از لایه‌های مختلف تشکیل می‌شود، لایه‌های آن باید از استحکام و مقاومت مناسبی برخوردار باشند. به همین منظور، در فرآیند تولید از ترکیبات حاوی کاتیون‌های کلسیم استفاده می‌شود. این ماده معمولاً از طریق دو فرآیند اصلی، یعنی فرآیند سدیم و فرآیند کلسیم، تولید می‌شود.

انواع مختلف هیدرو کلرایت کلسیم واکنش‌های آن

واکنش هیپوکلریت کلسیم جامد با اسید

واکنش پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم جامد با اسیدها می‌تواند موجب آزاد شدن گاز کلر شود. به همین دلیل، تماس این ماده با ترکیبات اسیدی باید با رعایت اصول ایمنی انجام شود.

واکنش پرکلرین با مواد آلی و روغن‌ها

ترکیب پرکلرین با مواد آلی، روغن‌ها و برخی ترکیبات قابل اشتعال می‌تواند واکنش‌های شدید و خطرناک ایجاد کند. برای نمونه، تماس این ماده با موادی مانند اتانول و نیترومتان ممکن است باعث بروز واکنش‌های شدید و حتی خطرناک شود.

واکنش پرکلرین با آب

پرکلرین یک ماده اکسیدکننده و سفیدکننده قوی است که در آب حل شده و به‌تدریج تجزیه می‌شود. این ماده در شرایط نامناسب، به‌ویژه در دماهای بالا، پایداری کمتری دارد؛ بنابراین باید در شرایط مناسب نگهداری شده و تا پیش از پایان تاریخ انقضا مصرف شود.

واکنش پرکلرین با اوره

تماس پرکلرین با اوره می‌تواند موجب بروز واکنش‌های بسیار شدید و خطرناک شود. همچنین همان‌طور که اشاره شد، تماس این ماده با اسیدها می‌تواند باعث آزاد شدن گاز کلر و ایجاد خطرات جدی برای سلامت شود.

با توجه به این موارد، هنگام خرید و استفاده از پرکلرین باید ویژگی‌های شیمیایی، شرایط نگهداری، کاربرد و واکنش‌پذیری آن در نظر گرفته شود و محصول باکیفیت و مناسب برای تصفیه آب و سایر کاربردهای موردنظر انتخاب شود.

برندهای تولیدکننده پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم

پرکلرین کلران

از شناخته شده ترین برندهای تولید کننده پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم، مجموعه کلران می باشد که محصولاتی با درجه خلوص های متنوع را ارائه می دهد. هیپوکلریت کلسیم 25 کیلوگرمی با درصد خلوص 65 تا 70 و درصد خلوص 60 درصد این مجموعه را می توانید از فرآب تدبیر خریداری نمایید.

پرکلرین نیروکلر

برای خرید پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم به منظور ضد عفونی محیط های درمانی و بیمارستانی و همچنین آب استخر و غیره، محصولات نیروکلر گزینه ایده آلی می باشند. درجه خلوص این مواد حداقل 65 درصد بوده و به صورت کیسه های 25 کیلوگرمی ارائه میشوند.

پرکلرین پارس

محصولات تولید شده توسط برند کلرپارس دارای ISO 9001: 2000 ISO 14001 بوده و با درجه خلوص حداقل 65 درصد ارائه میشوند. این محصولات را می توانید در اندازه های مختلف بشکه های 40، 45 و 50 کیلوگرمی خریداری نمایید.

قیمت پرکلرین (کلر جامد)

برندهای مختلفی در تولید هیپوکلریت کلسیم فعالیت دارند و درجه خلوص مواد تولید شده توسط آنها با هم متفاوت می باشد. به همین دلیل قیمت های ارائه شده توسط هر یک از این برندها متفاوت است. علاوه بر درجه خلوص و برند، عمده و جزئی بودن سفارش خرید و مراکز تامین کننده و تعداد واسطه ها بین تولید کننده و خریدار نهایی نیز بر قیمت پرکلرین تاثیر بسزایی دارد. برای استعلام قیمت ها می توانید با کارشناسان فروش فرآب تدبیر تماس بگیرید.

• قیمت پرکلرین کلران
• قیمت پرکلرین نیرو کلر
• قیمت پرکلرین پارس

خرید پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم عمده و جزئی

همان طور که اشاره شد، تعداد واسطه ها میان تامین کننده و خریدار به شدت بر قیمت این محصولات تاثیرگذار است. هر چه تعداد واسطه ها بیشتر باشد، به همان نسبت قیمت ها بیشتر خواهد شد. فرآب تدبیر یکی از بزرگترین مراکز تامین کننده این مواد شیمیایی بوده و سفارش های عمده و جزئی را بدون واسطه به تمام نقاط ایران ارسال می کند. برای اطلاع از درجه خلوص این مواد و ویژگی ها و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آنها و دریافت مشاوره رایگان می توانید با کارشناسان فرآب تدبیر تماس بگیرید.

خرید عمده هیپوکلریت کلسیم

پرکلرین در بازار ایران با خلوص حدود ۵۶ تا ۷۳ درصد و به‌صورت پودر یا گرانول عرضه می‌شود. با توجه به الزامات بهداشتی و زیست‌محیطی، نگهداری این ماده باید در انبارهای مناسب و خارج از محدوده شهری انجام شود. همچنین می‌توان با توجه به نوع کاربرد، درصد خلوص مورد نیاز را انتخاب و تهیه کرد.

برای خرید این ماده می‌توان به فروشگاه‌های عرضه‌کننده مواد شیمیایی مراجعه کرد. امروزه علاوه بر خرید حضوری، امکان تهیه آن از فروشگاه‌های اینترنتی و وب‌سایت شرکت‌های تولیدکننده نیز وجود دارد.

این محصول معمولاً در بسته‌بندی‌های یک کیلوگرمی تا بشکه‌های ۴۵ کیلوگرمی عرضه می‌شود. بخش عمده مواد موجود در بازار ایران تولید داخل است و نمونه‌هایی نیز از کشورهای هند و چین وارد می‌شوند. از جمله شهرهای تولیدکننده این ماده در ایران می‌توان به تبریز، اصفهان، ارومیه، مشهد، تهران و قم اشاره کرد.

فروش پرکلرین داخلی و خارجی

درجه خلوص و کیفیت هیپوکلریت کلسیم برندهای ایرانی و خارجی با هم تفاوت داشته و بر همین اساس نیز کاربردهای متفاوتی دارند. مجموعه فرآب تدبیر امکان فروش پرکلرین یا هیپوکلریت کلسیم کلران، نیروکلر و پارس ایران را به صورت عمده و جزئی فراهم نموده است. از جمله محصولات برای فروش می توان به گزینه های زیر اشاره نمود:

• فروش پرکلرین کلران
• فروش پرکلرین نیرو کلر
• فروش پرکلرین پارس

سوالات متداول