امروزه، کمبود آب به یکی از چالشهای اساسی در سطح جهانی تبدیل شده است. منابع آب تازه بهطرز چشمگیری کاهش یافته و آلودگی آنها به یک معضل جدی بدل شده است. تغییرات اقلیمی و افزایش جمعیت بههمراه رشد استانداردهای زندگی، فشار مضاعفی بر منابع آبی وارد کرده و هر ۲۱ سال تقاضای جهانی آب دو برابر میشود. در ایران، بارشهای کم در سالهای اخیر منجر به کاهش چشمگیر منابع آبی شده است.
افزایش جمعیت و تغییرات آب و هوایی باعث افزایش تقاضا برای آب شده و این امر ما را با بحران جدی کمبود آب مواجه کرده است. همچنین، کیفیت منابع آبی مانند دریاچهها، رودخانهها و مخازن آب بهدلیل فعالیتهای انسانی و تغییرات زیستمحیطی کاهش یافته است. در این میان، هدررفت آب و هزینههای بالای آبرسانی از مشکلات اساسی به شمار میرود.
یکی از راهحلهای مؤثر در مدیریت منابع آبی، استفاده مجدد از فاضلاب خاکستری است. در ادامه، فراب تدبیر به بررسی دقیقتر این موضوع و اهمیت آن در بهبود وضعیت آب و مدیریت منابع آبی میپردازد.
برای دریافت اطلاعات درباره پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی، مشخصات فنی و همچنین ظرفیت های مختلف دستگاه ها با مهندسین شرکت فرآب تدبیرتماس بگیرید.
مقدار فاضلاب خاکستری
استفاده دوباره از آب خاکستری به عنوان روش مؤثر برای تأمین امنیت آب، در مقایسه با سایر روشهای جذب آب مانند برداشت آب باران که به شرایط هیدرولوژیکی وابسته است، به طور فزآینده مورد توجه قرار گرفته است. مقدار فاضلاب خاکستری تولیدشده در یک خانوار به شدت متغیر است و میتواند از ۱۵ لیتر در روز برای هر نفر در مناطق کمبرخوردار تا ۲۰۰ لیتر در روز برای هر نفر در مناطق توسعهیافته متغیر باشد.
این تفاوتها بیشتر به عوامل مختلفی همچون موقعیت جغرافیایی، سبک زندگی، شرایط آب و هوایی، نوع زیرساختها، فرهنگ و عادات مربوط میشود. بهطور کلی، آب خاکستری حدود ۷۵ درصد از حجم فاضلاب تولیدی توسط خانوارها را شامل میشود.
مقدار و ترکیب فاضلاب خاکستری بهصورت ساعتی، روزانه و فصلی تغییر میکند و به عواملی چون مصرف سرانه آب، عادات روزمره، رژیم غذایی و سبک زندگی افراد وابسته است. مدیریت بهینه آب خاکستری نهتنها شرط لازم برای حفظ شرایط بهداشتی و سالم در زندگی است، بلکه پتانسیل زیادی برای استفاده مجدد و بهرهوری از منابع آبی دارد.
ترکیب فاضلاب خاکستری
ترکیب آب خاکستری بهطور چشمگیری متنوع است و عمدتاً بازتابدهنده سبک زندگی و مواد شیمیایی استفادهشده در فعالیتهای روزمره مانند شستوشو، نظافت و استحمام میباشد. کیفیت آب تأمینشده و نوع شبکه توزیع نیز بهطور مستقیم بر خصوصیات آب خاکستری تأثیر میگذارد.
بهطور کلی، آب خاکستری حاوی مواد آلی قابل تجزیه بیولوژیکی و ترکیباتی شامل ترکیبات آلی مضر (XOCs) و … می باشد.
شناخت دقیق ترکیب فاضلاب خاکستری و عوامل مؤثر بر آن میتواند به بهبود سیستمهای تصفیه و استفاده مجدد از این منابع آب کمک کند و در نهایت به حفظ منابع آبی و محیط زیست کمک نماید.
مراحل تصفیه فاضلاب خاکستری
با نادیده گرفتن جزئیات و تفاوتهای موجود در هر یک از روشهای تصفیه، مراحل و روشهای کلی تصفیه در پکیج تصفیه فاضلاب بهداشتی و انسانی شامل موارد زیر میباشد:
1- تصفیه فیزیکی
در مرحله اول، ضروری است که ذرات جامد و معلق در آب با استفاده از تجهیزاتی مانند آشغالگیرها جمعآوری شوند. یکی از دلایل اساسی استفاده از این مرحله در فرایند تصفیه، افزایش کارایی تجهیزات در مراحل بعدی است. عدم جمعآوری تکههای مواد آلوده با اندازههای بزرگ در این مرحله، باعث میشود تجهیزات مراحل بعدی دچار گرفتگی شوند و فشار زیادی به آنها وارد شود.
2- تصفیه بیولوژیکی
در مرحله دوم، با توجه به نوع مواد آلاینده موجود در پسابها، یکی از روشهای تصفیه بیولوژیکی مورد استفاده قرار میگیرد. در این مرحله، شرایط مناسب فراهم میشود تا باکتریهای هوازی یا بیهوازی، مواد آلی موجود در فاضلاب را تجزیه کرده و فرآیند تصفیه بیولوژیکی فاضلاب را انجام دهند. با استفاده از مواد آلی توسط باکتریها، تودههای باکتری تجمع کرده و لخته بیولوژیکی شکل میگیرد.
3- تصفیه تکمیلی
یکی از فرآیندهای تصفیه تکمیلی فاضلاب خاکستری، گندزدایی است که پساب خروجی از مراحل قبلی، تا حد زیادی مواد آلی خود را از دست داده اما نیاز به گندزدایی دارد. این فرآیند بهوسیله ایجاد نابودی یا غیرفعالسازی میکروارگانیسمهای بیمارزا، کیفیت پساب خروجی را به حد استانداردهای زیستمحیطی افزایش میدهد. یکی از روشهای متداول برای این منظور، استفاده از کلر در فرآیند کلرزنی فاضلاب با استفاده از مواد گندزداست. در این روش، میکروارگانیسمهای ایجادشده در مراحل قبلی تصفیه، با استفاده از کلر از بین میروند.
کاربردهای آب خاکستری تصفیهشده و مزایای آن
آب خاکستری تصفیهشده بهطور غیرمتمرکز برای کاربردهای متنوعی در سرتاسر جهان بهکار میرود. در کشورهای در حال توسعه، استفاده مجدد از این آب برای آبیاری زمینهای کشاورزی یکی از رایجترین کاربردها محسوب میشود. تصفیه فاضلاب خاکستری نهتنها به حفظ منابع آبی کمک میکند، بلکه به کاهش هزینههای آب نیز منجر میشود.
این نوع آب تصفیهشده همچنین میتواند در منزل برای شستشوی توالتها و لباسها مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از آب خاکستری تصفیهشده دارای مزایای متعددی است، از جمله:
کاهش مصرف آب و هزینههای آن: با استفاده از آب خاکستری، نیاز به آب تازه کاهش مییابد و در نتیجه هزینههای مربوط به آب نیز پایین میآید.
کاهش فشار بر منابع آبی: این فرآیند به کاهش برداشت از منابع آبی کمک میکند و باعث حفظ آنها میشود.
آبیاری فضای سبز و باغداری: استفاده از پساب تصفیهشده در آبیاری باعث بهبود وضعیت باغات و فضای سبز میشود و در عین حال هزینهها را کاهش میدهد.
کاهش آلودگی منابع آبی: با کاهش میزان فاضلاب ورودی به آبهای پذیرنده، کیفیت آبهای سطحی و زیرزمینی حفظ میشود.
کاهش هزینههای زیرساختی: تصفیه فاضلاب خاکستری میتواند به کاهش نیاز به زیرساختهای جدید برای تصفیه فاضلاب کمک کند و هزینههای جمعآوری و انتقال فاضلاب را کاهش دهد.
بهطور کلی، استفاده از آب خاکستری تصفیهشده نهتنها به بهبود مدیریت منابع آبی کمک میکند، بلکه به حفظ محیط زیست نیز میانجامد.
