مواد شوینده صنعتی چیست؟ مواد شوینده صنعتی یا دترجنت، مایعی قوی است که برای تمیزکاری سطوح و تجهیزات در صنایع مختلف به کار میروند. این مواد شامل ترکیبات شیمیایی قوی هستند که برای حذف رسوبات، چربیها، روغنها و آلودگیهای سنگین مورد استفاده قرار میگیرند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محصولات شوینده صنعتی یا دترجنت پیشنهاد میشود این مقاله را تا پایان بخوانید.
معرفی انواع دترجنت و کاربردهای صنعتی آن
مواد شوینده صنعتی از جمله ترکیبات کلیدی در صنایع مختلف هستند که نقش مهمی در فرآیندهای شستوشو و پاکسازی ایفا میکنند. این مواد بسته به ساختار شیمیایی خود، عملکردهای متفاوتی دارند و برای مصارف مختلف صنعتی و خانگی طراحی شدهاند. در این مطلب به بررسی انواع آن ها، ویژگیهای خاص هر دسته و کاربردهای متنوع آنها میپردازیم.
-
دترجنتهای آمفوتری
دترجنتهای آمفوتری به دلیل خواص منحصربهفرد خود، گزینهای ایدهآل برای بسیاری از کاربردهای صنعتی و بهداشتی محسوب میشوند. این مواد باعث تحریک پوست، چشم و غشاهای مخاطی نمیشوند، خاصیت کفزایی و پاککنندگی بالایی دارند و در برابر آب سخت مقاوم بوده و در شرایط pH مختلف پایداری خود را حفظ میکنند. علاوه بر این، این مواد با سایر ترکیبات شوینده سازگاری خوبی دارند.
به همین دلیل، مواد شوینده آمفوتری در تولید شامپوها، خمیردندانها، محصولات مراقبت شخصی و انواع شویندههای صنعتی و خانگی مورد استفاده قرار میگیرند.
-
دترجنتهای کاتیونی
دترجنتهای کاتیونی به دلیل داشتن بار مثبت، جذب آلودگیها، چربیها و میکروارگانیسمهای دارای بار منفی را تسهیل میکنند. این ویژگی، آنها را به یک گزینه عالی برای تمیز کردن لکههای روغنی و چربی از سطوح صنعتی و خانگی تبدیل کرده است.
علاوه بر این، این مواد در فرآیند ضدعفونی و پاکسازی سطوح از باکتریها و میکروارگانیسمها کاربرد دارند. این مواد در صنعت تصفیه آب ، بهبود چسبندگی در فرآیندهای آبکاری فلزات و همچنین پاک کردن لکههای مقاوم از پارچهها در صنعت نساجی مورد استفاده قرار میگیرند.
-
دترجنتهای آنیونی
این دسته از شویندهها به دلیل داشتن بار منفی، توانایی بالایی در از بین بردن آلودگیهای آلی مانند پروتئینها دارند. از این رو، دترجنتهای آنیونی گزینه مناسبی برای شستوشوی لباس، فرش، مبلمان و پردهها محسوب میشوند.
همچنین، این مواد برای تمیز کردن سطوح فلزی و سایر تجهیزات صنعتی به کار میروند. ترکیب آنها با سورفکتانتهای کاتیونی نیز موجب افزایش جذب دارو از طریق پوست میشود. علاوه بر این، مواد شوینده آنیونی در تولید مواد شوینده مصنوعی مانند آلکیل بنزن سولفوناتها و آلکیل سولفوناتها کاربرد گستردهای دارند.
ساختار و ویژگیهای دترجنتها
دترجنتها ترکیبات شیمیایی فعالی هستند که نقش مهمی در فرآیندهای پاکسازی و شویندگی ایفا میکنند. این مواد شامل سورفکتانتها یا ترکیبی از چند نوع سورفکتانت بوده و به دلیل ساختار خاص خود، توانایی حل کردن چربیها و آلودگیها را دارند.
این مواد از مولکولهای آمفیفیلیک تشکیل شدهاند، به این معنا که هر مولکول دارای دو بخش مجزا است: یک سر آبدوست (هیدروفیلیک) که در آب حل میشود و یک دم آبگریز (هیدروفوبیک) که به چربیها و آلودگیهای غیرقطبی متصل میشود. این ترکیب منحصربهفرد باعث میشود دترجنتها بتوانند آلودگیهای چرب را از روی سطوح جدا کرده و در آب معلق نگه دارند.
بخش هیدروفوبیک مواد ممکن است ساختارهای متنوعی از جمله زنجیرههای هیدروکربنی راست یا شاخهدار و حتی ساختارهای استروئیدی داشته باشد. در مقابل، قسمت هیدروفیلیک آنها میتواند یونی یا غیریونی باشد که نوع عملکرد و کاربرد آنها را مشخص میکند.
به دلیل این ساختار منحصربهفرد، آن ها در صنایع مختلفی از جمله تولید مواد شوینده، صنایع دارویی، نساجی، فرآوری مواد غذایی و حتی فرایندهای شیمیایی و زیستمحیطی مورد استفاده قرار میگیرند.
مواد تشکیلدهنده دترجنتها و تأثیرات زیستمحیطی آنها
مواد سازنده دترجنتها نقش مهمی در بهبود عملکرد شویندهها دارند. این ترکیبات با حذف سختی آب، خاصیت قلیایی را افزایش داده و تأثیر سورفکتانتها را بهبود میبخشند. در پاککنندههای تجاری، معمولاً ۱۰ تا ۳۰ درصد سورفکتانت و ۷۰ درصد مواد سازنده وجود دارد.
یکی از مهمترین ترکیبات در دترجنتها، پلیفسفاتها هستند که با کلسیم واکنش داده و از رسوب آن جلوگیری میکنند. سایر ترکیبات شامل سیلیکات سدیم (ضد خوردگی)، آمیدها (تثبیتکننده کف)، کربوکسیل متیل سلولز (معلقکننده آلودگی) و سولفات سدیم (رقیقکننده) میشوند.
-
چالشهای زیستمحیطی دترجنتها
فسفاتهای موجود در شویندهها به عنوان یکی از عوامل تغذیه جلبکها در آبهای طبیعی شناخته شدهاند که منجر به رشد بیرویه آنها و آسیب به اکوسیستمهای آبی میشود. به همین دلیل، برخی کشورها محدودیتهایی برای استفاده از فسفاتها در شویندهها وضع کردهاند و تلاشهایی برای یافتن جایگزینهای مناسب مانند NTA، CMT و CMOS انجام شده است.
-
صابونها و تفاوت آنها با دترجنتها
صابونها از چربیها و روغنها طی فرآیند صابونیشدن با هیدروکسید سدیم تولید میشوند. این ترکیبات دارای یک سر آبدوست و یک دم چربیدوست هستند که باعث امولسیونسازی و حذف آلودگیها میشوند.
با این حال، در آب سخت، صابونها با کلسیم و منیزیم واکنش داده و تشکیل رسوب میدهند که باعث کاهش قدرت شویندگی و ایجاد لکه روی لباسها میشود. به همین دلیل، در محیطهایی با آب سخت، دترجنتها گزینه مؤثرتری نسبت به صابونها هستند.
سخن پایانی
با توجه به نقش مهم دترجنتها در صنایع مختلف و چالشهای زیستمحیطی مرتبط با آنها، انتخاب ترکیبات مناسب و جایگزینهای پایدار از اهمیت بالایی برخوردار است. استفاده از شویندههای سازگار با محیطزیست و کاهش آلایندههای شیمیایی، گامی مؤثر در حفظ منابع آبی و جلوگیری از آلودگیهای زیستمحیطی محسوب میشود.
شرکت فراب تدبیر با بهرهگیری از دانش تخصصی و فناوریهای نوین، خدمات تصفیه فاضلاب صنعتی را ارائه میدهد تا با مدیریت بهینه پسابهای حاوی دترجنتها، به حفظ محیطزیست و کاهش اثرات مخرب آلودگیهای صنعتی کمک کند. برای دریافت مشاوره و راهکارهای مناسب در زمینه تصفیه فاضلاب صنعتی، میتوانید با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
