کاربرد سود پرک در تولید مواد غذایی و آبمیوه بسیار زیاد می باشد و نه تنها در روند تولید، بلکه در تمیز کردن دستگاه ها و تجهیزات نیز از آن استفاده میشود. با توجه به اینکه هیدروکسید سدیم خاصیت قلیایی داشته و چربی گیر قدرتمندی محسوب میشود، به همین دلیل در بخش های مختلفی از صنایع غذایی می توان از آنها استفاده نمود. برای آشنایی بیشتر با کاربرد سود پرک یا کاستیک سودا در صنایع غذایی و کارخانجات تولید نوشیدنی و آبمیوه در ادامه با ما همراه باشید.
دلایل کاربرد سود پرک در تولید مواد غذایی
سود پرک یا کاستیک سودا از کاربردی ترین مواد شیمیایی تصفیه آب می باشد که در صنایع غذایی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. این مواد دارای چند ویژگی مهم بوده و به همین دلیل می تواند در کارخانجات تولید مواد غذایی و آبمیوه مفید باشند که عبارتند از:
- این مواد خاصیت قلیایی بسیار بالایی داشته و قادر به تنظیم PH و کاهش قدرت اسیدی آب می باشند.
- برخلاف سایر مواد شیمیایی، سود سوز آور هیچ ماده جانبی خطرناکی را پس از واکنش برقرار کردن با محیط تولید نمی کند.
- قدرت واکنش پذیری کاستیک سودا با دی اکسید کربن و رطوبت هوا بسیار زیاد بوده و به عنوان چربی گیر عمل می کنند.
کاربرد سود پرک در صنایع غذایی
از مهم ترین موارد کاربرد این مواد در صنایع غذایی می توان به گزینه های زیر اشاره نمود:
استفاده از سود پرک در شیرین سازی زیتون
یکی از موارد استفاده هیدروکسید سدیم، در شیرین کردن زیتون می باشد. میوه درخت زیتون در حالت معمول بسیار تلخ بوده و به شیوه های مختلف شیرین شده و اصطلاحا به عمل آورده میشود. در کارخانجات تولید کنسروهای زیتون، این میوه ها را در محلول آب و سود سوزآور برای چند ساعت قرار داده و پس از گذشت زمان آب به طور کامل تیره میشود.
سپس آب تیره خارج شده و با آب تمیز جایگزین میشود و در صورت تغییر طعم و مزه زیتون، به منظور حذف باقی مانده سود در محلول کمی به آن نمک افزوده میشود. باتوجه به اینکه سود بسیار خطرناک بوده و نباید وارد سیستم گوارشی شود، به همین دلیل لازم است تست های متعدد برای اطمینان از حذف کامل آن از زیتون انجام شود.
کاربرد کاستیک سودا در کنسروسازی و چیپس
از دیگر موارد کاربرد سود پرک در تولید مواد غذایی می توان به استفاده از آن در کنسروسازی اشاره نمود. به دلیل خاصیت قلیایی بسیار بالای سود، پس از برخورد با میوه ها به سرعت باعث جدا شدن پوست آنها خواهد شد. از این ویژگی سود سوز آور برای جدا کردن پوست گوجه فرنگی و میوه و سیب زمینی استفاده میشود. البته لازم به ذکر است که تمام این فرآیندها در محیط کاملا استاندارد انجام شده و امکان تماس پوست دست با این مواد وجود ندارد. در غیر این صورت منجر به سوختگی های بسیار شدید میشود.
کاربرد سود پرک در شستشوی دستگاه های تولید مواد غذایی
در خط تولید مواد غذایی ذرات چربی به مقدار زیاد روی جداره های و سطوح داخلی و خارجی دستگاه ها و تجهیزات انباشته میشوند. به منظور رعایت استانداردها و بهداشت، لازم است به صورت مرتب تمام تجهیزات شستشو داده شوند. یکی از بهترین مواد شیمیایی که می تواند با قدرت بالا چربی روی سطوح را از بین ببرد، کاستیک سودا می باشد. با توجه به اینکه قدرت خورندگی سود زیاد است، به همین دلیل به هیچ عنوان نباید هیچ یک از قطعات دستگاه ها را به طور مستقیم درون محلول سود سوزآور قرار داد. برای شستشوی دستگاه ها این مواد محلول با سایر مواد شوینده روی سطح اسپری شده و با سرعت مجدد تمیز میشود.
کاستیک سودا پس از تماس با ذرات روغنی به دلیل خاصیت قلیایی بالا و قدرت زیاد در واکنش پذیری با رطوبت هوا و تولید گرما، چربی گیر قوی می باشد. به همین دلیل می توان از آن در شستشو سطوح چرب استفاده کرد و قدرت شوینده ها در تماس با این مواد افزایش پیدا می کند. البته توجه داشته باشید که پس از تماس سود با آب واکنش بسیار سریعی انجام شده و گرما و گازهایی که از آن استخراج میشود، به شدت برای سیستم تنفسی مضر است. به همین دلیل لازم است در زمان کاربرد سود پرک در خط تولید مواد غذایی حتما از ماسک استفاده شود.
کاربرد سود پرک در تولید آبمیوه
کاربرد کاستیک سودا در تولید آبمیوه به صورت زیر می باشد:
بهبود رنگ آبمیوه و نوشیدنی
سود پرک قدرت رنگ بری بسیار زیادی داشته و به همین دلیل از آن برای بهبود رنگ نوشیدنی ها می توان استفاده نمود. علاوه براین، به منظور تنظیم PH و ممانعت از اسیدی شدن آبمیوه نیز از سود پرک خوراکی استفاده میشود. این نوع سود فاقد جیوه و آهن بوده و به همین دلیل بر سلامتی تاثیر منفی ایجاد نمی کند.
حذف کپک با سود پرک
در روند تولید انواع آبمیوه و نوشابه و سایر نوشیدنی ها، به دلیل گرما و رطوبت موجود در محیط شرایط برای رشد و تکثیر قارچ و کپک فراهم میشود. یکی از رایج ترین راهکارها برای جلوگیری از رشد کپک و قارچ در صنایع غذایی و تولید آبمیوه، استفاده از سود پرک می باشد.
کاربرد سود پرک در صنایع لبنی
در کارخانجات تولید مواد لبنی نیز از سود برای شستشوی محیط و جلوگیری از رشد باکتری های مضر و کپک استفاده میشود. سود های مورد استفاده در صنعت به هیچ عنوان در صنایع لبنی به صورت مستقیم استفاده نمیشود، چون به سیستم گوارشی آسیب های جدی وارد میشود. سود پرک خوراکی با نوع صنعتی متفاوت بوده و جیوه و آهن در آن وجود ندارد.
نکات مهم در کاربرد سود پرک در تولید مواد غذایی و آبمیوه
همان طور که اشاره شد، سود سوز آور دارای خاصیت قلیایی بسیار زیادی بوده و واکنش پذیری بالایی دارد. به همین دلیل لازم است در استفاده از آن به موارد زیر توجه شود:
- برای استفاده مستقیم از هیدروکسید سدیم حتما از دستکش و عینک استفاده شود. گازهای تولید شده از این مواد سمی بوده و به سیستم تنفسی آسیب وارد می کنند. علاوه براین، تماس سود با چشم منجر به نابینایی خواهد شد.
- سود سوز آور چربی گیر قوی بوده و برخورد آن با پوست منجر به سوختگی میشود.
- تماس طولانی مدت سطوح فلزی با سود پرک منجر به خوردگی آنها میشود و ممکن است دستگاه های صنایع غذایی را دچار خرابی کنند.
