کاربرد رزین تبادل یونی در صنایع غذایی به بهبود کیفیت رنگ و خالص سازی نوشیدنی ها و اسیدزدایی و غیره مرتبط می باشد. با توجه به قدرت بسیار بالای دانه های رزین در برقراری واکنش، ناخالصی های موجود در نوشیدنی ها و املاح آب جداسازی شده و می تواند تاثیر زیادی بر رنگ زدایی و بهبود کیفیت آنها داشته باشد. در ادامه به اصلی ترین موارد استفاده از رزین های تبادل یونی کاتیونی و آنیونی در صنایع غذایی و تولید نوشیدنی و قند و شکر و غیره اشاره خواهیم داشت.
دلایل کاربرد رزین تبادل یونی در صنایع غذایی
دانه های ریز و پلیمری رزین با توجه به اینکه کدام قطبشان فعال است، خاصیت های متفاوتی دارند. در حالت کلی این ذرات قدرت بالایی در واکنش پذیری داشته و از این طریق تبادل یون با محیط را انجام می دهد. به همین دلیل می توان از آن برای حذف ذرات و املاح و ترکیبات نخواسته در محیط های مختلف استفاده نمود. از اصلی ترین دلایل کاربرد رزین های تبادل یونی در صنایع غذایی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- رنگ و طعم و بو در صنایع غذایی اهمیت بسیار زیادی دارد و دانه های رزین قادر به حذف ترکیباتی که تاثیر منفی در این زمینه ایجاد می کنند خواهند داشت.
- نسبت به سایر مواد شیمیایی تصفیه آب، استفاده از رزین در کارخانجات تولید مواد غذایی مقرون به صرفه تر است.
- عدم تولید ترکیبات مضر در فرآیندهای تولید مواد غذایی اهمیت زیادی دارد و رزین در این زمینه می تواند موثر عمل کند.
- قدرت رسوب گیری و حذف اسید و غیره در رزین بسیار بالا بوده و می تواند از تجهیزات تولید صنایع غذایی محافظت کند.
- کیفیت آب و مقدار و نوع املاح موجود در آنها به شدت می تواند بر کیفیت آبمیوه و نوشیدنی ها تاثیرگذار باشد. رزین قدرت زیادی در حذف این املاح داشته و اصطلاحا درجه سختی آب را کاهش می دهد.
- رزین در تماس با مواد غذایی و غیره گازهای خطرناک تولید نمی کند و محیط کارخانه برای کارکنان آن ایمن خواهد بود.
مهم ترین موارد کاربرد رزین تبادل یونی در صنایع غذایی
دانه های رزین در دو گروه کاتیونی و آنیونی تقسیم بندی شده و بر همین اساس می توانند کاربردهای متفاوتی در خط تولید مواد غذایی داشته باشند. به عنوان مثال، برخی از این دانه ها کاتیونی و اسیدی قوی می باشند و برای حذف املاح موثر عمل می کنند. در مقابل، برخی دیگر آنیونی بوده و مانند باز عمل می کنند و می توانند منجر به زلال سازی و خالص سازی آبمیوه ها و نوشیدنی شوند. از اصلی ترین موارد استفاده رزین در صنایع غذایی می توان به گزینه های زیر اشاره نمود:
استفاده از رزین در رنگ زدایی آبمیوه و نوشیدنی
یکی از مهم ترین دلایلی که باعث میشود رنگ آبمیوه و نوشیدنی ها کیفیت خوبی نداشته باشند، بالا بودن درجه سختی آب است. به عبارت دیگر، املاح موجود در آب زیاد بوده و به همین دلیل تاثیر منفی بر رنگ خواهند داشت. دانه های رزین با تبادل یونی که انجام می دهند، این املاح را از جداسازی نموده و منجر به بهبود رنگ میشوند. این مساله مخصوصا در تولید آب معدنی اهمیت زیادی دارد و می تواند آب را بدون رنگ و طعم و بو تولید کند.
استفاده از رزین در تولید قند و شکر
از دیگر موارد کاربرد رزین در تولید مواد غذایی می توان به بهبود قند و شکر از نظر کیفیت و رنگ اشاره نمود. قند از چغندر و نیشکر و ذرت تولید شده و با توجه به ماده اولیه از نظر ظاهری متفاوت هستند. در روند تولید قند و شکر از چغندر و غیره، سفید بودن محصول نهایی به شدت اهمیت دارد. به همین دلیل با مواد مختلف از جمله دانه های رزین تبادل یونی بسیاری از ناخالصی ها و مواد آلی موجود در محلول جداسازی شده و منجر به بهبود رنگ میشود.
به دلیل تاثیر نامطلوبی که قند بر سلامتی انسان دارد، شیرین کننده های نشاسته ای به شدت مورد استقبال قرار گرفته اند. از جمله این شیرین کننده ها می توان به شکر تولید شده از برگ های استویا اشاره نمود. در روند تولید این شیرین کننده ها از دانه های رزین به منظور حذف مواد آلی و معدنی استفاده میشود. رزین به شدت بر خالص سازی گلیکوزیدها تاثیرگذار بوده و می تواند کیفیت محصول نهایی را تا حد زیادی افزایش دهد.
کاربرد رزین تبادل یونی در حذف اسیدهای آمینه مواد غذایی
رزین ها با توجه به اینکه کدام قطبشان فعال است، در دو گروه کاتیونی و آنیونی تقسیم بندی میشوند. نوع کاتیونی این دانه ها به نام رزین های اسیدی شناخته شده و نوع آنیونی باز و قلیایی می باشند. به همین دلیل خواص متفاوتی در مواجه شدن با ترکیبات و یون های مختلف دارند. دانه های رزین آنیونی قوی و ضعیف در حذف اسیدهای آمینه مورد استفاده قرار میگیرند و می توان گفت یکی از اصلی ترین موارد کاربرد آنها در صنایع غذایی به شمار می رود.
کاربرد رزین تبادیل یونی در جداسازی کروماتوگرافی
کروماتورگرافی یکی از روش های جداسازی مواد مخلوط شده با هم می باشد که در برخی از مراحل تولید مواد غذایی استفاده میشود. با توجه به اینکه دانه های رزین دارای پایدری مکانیکی و شیمیایی بوده و دانه های آنها از نظر اندازه یکنواخت است، به همین دلیل برای این شیوه جداسازی مورد استفاده قرار میگیرد. با این روش می توان اسیدهای آمینه، لانتایندها و همچنین آکتینیدها را از محلول مورد نظر جدا کرد.
استفاده از رزین در تجهیزات صنایع غذایی
علاوه بر تاثیری که دانه های رزین بر کیفیت مواد غذایی دارند، بر تجهیزات مورد استفاده در این صنعت نیز به شدت می تواند تاثیرگذار باشند. املاح موجود در آب به مرور روی لوله و تاسیسات پس از حرارت دهی رسوب ایجاد کنند. به همین دلیل این رسوبات نه تنها منجر به گرفتگی میشوند، بلکه شرایط را برای ایجاد ترک و خوردگی و سوراخ روی سطح آنها فراهم خواهند کرد. استفاده از رزین تبادل یونی به منظور تصفیه آب مورد استفاده در این صنایع می تواند این املاح را جداسازی نموده و از رسوب گیری سطوح تا حد زیادی جلوگیری کند.
برای خرید هر یک از انواع رزین های آنیونی و کاتیونی مورد استفاده در صنایع غذایی و غیره می توانید از محصولات فرآب تدبیر استفاده کنید. این محصولات به صورت عمده و جزئی ارائه شده و قابل ارسال به سراسر ایران می باشند.
