راکتور پر و خالی شونده ناپیوسته SBR

راکتور پر و خالی شونده ناپیوسته (SBR)

راکتور پر و خالی شوند یا SBR یکی از کاربردی ترین روش های تصفیه فاضلاب در شرایطی می باشد که دبی جریان ورودی به آنها کم بوده و فضای محدودی برای راه اندازی تصفیه خانه در دسترس باشد. در این روش با حذف مخازن ته نشینی و هوادهی و تلفیق تمام آنها در یک بخش تا حد زیادی هزینه های اجرا کاهش و راندمان آن در حذف فسفر و ازت و کربن و نیتروژن افزایش پیدا نموده است. فرآب تدبیر؛ سازنده محصولات تصفیه فاضلاب در ادامه مراحل مختلف تصفیه با روش SBR (sequencing batch reactor) را بررسی و مزایا، معایب، کاربرد آنها را شرح خواهد داد.

راکتور پر و خالی شونده ناپیوسته چیست؟

در راه اندازی روش های مختلف برای تصفیه فاضلاب لازم است به شرایط محیط نصب، دبی پساب های ورودی، نوع مواد آلاینده و غیره توجه شود. در شرایطی که دبی و میزان فاضلاب تولیدی و ورودی به حوضچه های تصفیه در حد پایینی قرار داشته و بودجه زیادی برای راه اندازی تصفیه خانه وجود ندارد، رآکتور پر و خالی شونده ناپیوسته می تواند گزینه ایده آلی باشد. این روش که بر پایه تصفیه بیولوژیکی با لجن فعال بنا شده است، با تلفیق و ترکیب مخزن های هوادهی و ته نشینی شرایط را برای تصفیه مقدار کم پساب ها فراهم می کند. در اثر ترکیب و تلفیق این گام ها در نهایت می توان مراحل انجام فرایند تصفیه را در SBR به صورت پر شدن مخزن، انجام واکنش و تصفیه بیولوژیکی، ته نشینی لجن، تخلیه و سکون دسته بندی نمود.

این روش که از سال 1920 میلادی در کشورهای اروپایی و آمریکایی به شدت در فرآیند تصفیه مورد توجه قرار گرفته است، هوادهی و ته نشینی را در یک تانک و در توالی زمانی انجام داده و در نهایت تا 98 درصد از ازت و نیتروژن و کربن و فسفر در فاضلاب را حذف خواهد نمود.

تصفیه فاضلاب با SBR

انواع راکتور پر و خالی شونده ناپیوسته

بدون در نظر گرفتن روند کلی تصفیه و تنها بر اساس نحوه ورود پساب ها به رآکتور SBR می توان آنها را به دو گروه کلی زیر تقسیم بندی نمود:

SBR متناوب (intermittent flow)

مهم ترین ویژگی این روش این است که ابتدا با توجه به ظرفیت در نظر گرفته شده برای مخزن، پساب ها بدون وقفه وارد دستگاه میشوند. پس از تکمیل شدن ظرفیت آنها، جریان ورودی متوقف شده و عمل تصفیه انجام میشود. در نهایت، پس از اتمام فرآیند تصفیه و تخلیه لجن و فاضلاب با کیفیت، مجدد مخزن پر میشود. روند تصفیه در این مرحله کمی کند بوده اما مهم ترین مزیت آن، نیتروژن زدایی بسیار عالی می باشد.

SBR پیوسته (continuous flow)

در نوع پیوسته رآکتور پر و خالی شونده دو مخزن در نظر گرفته میشود. روند تصفیه در این روش به این صورت است که ابتدا مخزن تصفیه پر شده و فرآیند تصفیه آغاز و جریان ورودی قطع ادامه پیدا می کند. جریان ورودی جدید وارد مخزن اول که هوادهی در آن انجام میگیرد شده و آماده ورود به گام بعدی تصفیه خواهد شد. با انجام عمل هوادهی در مخزن اولیه، مقدار زیادی از مواد آلی توسط باکتری ها تجزیه شده و آماده ورود به گام بعدی میشوند. لازم به ذکر است که SBR پیوسته نیز راندمان 98 درصدی در حذف ازت و فسفر و کربن داشته و از نظر هزینه راه اندازی بالاتر از نوع متناوب خواهد بود.

مراحل تصفیه با راکتور پر و خالی شونده ناپیوسته

مراحل تصفیه پساب ها با کیفیت های مختلف در SBR به صورت زیر می باشد:

پیش تصفیه SBR

به دلیل وجود تکه های جامد از آلاینده ها و تاثیرات نامطلوبی که بر سایر تجهیزات در گام های بعدی ایجاد می کنند، لازم است فرآیند پیش تصفیه ابتدا انجام شود. در این مرحله به کمک تجهیزاتی از قبیل آشغالگیرهای مکانیکی و دستی حجم بالایی از ذرات جامد با اندازه های بزرگ در پساب های ورودی جمع آوری میشود.

پر شدن مخزن تصفیه

با توجه به پیوسته یا متناوب بودن جریان ورودی، مخزن رآکتور پر شده و فاضلاب حدود 75 درصد از آن را تکمیل خواهد کرد. لازم به ذکر است که در این مرحله ممکن است دو مخزن در نظر گرفته شده و عملیات هوادهی با سیستم های هوادهی سطحی و عمقی و شناور انجام شود.

مرحله واکنش SBR

مهم ترین و اصلی ترین اقدامات برای تصفیه در این مرحله صورت میگیرد. باکتری ها و میکروارگانیسم های هوازی موجود در رآکتور مواد آلی و آلاینده های موجود در پساب ها را تجزیه می کنند.

مرحله ته نشینی راکتور پر و خالی شونده ناپیوسته

پس از اتمام مرحله واکنش مدت زمانی برای ته نشینی لجن های تولید شده در گام واکنش در نظر گرفته میشود. لجن ها باکتری های متصل به هم و همچنین مواد آلی تجزیه شده می باشند که به دلیل وزن سنگین در کف مخزن ته نشین و انباشته میشوند.

مرحله تخلیه

پساب های تصفیه شده و لجن تولید شده در این گام از هم جدا و فرآیند تخلیه صورت میگیرد.

تجهیزات لازم برای تصفیه با SBR

به منظور پیاده سازی گام های مختلف تصفیه با کمک SBR، لازم است از تجهیزات متعددی استفاده شود که برخی از آنها عبارتند از:

  • مخازن با بدنه فلزی و کاملا مقاوم در برابر تماس با مواد خورنده، فشار و ضربه و شرایط محیطی
  • تجهیزات هوادهی سطحی، عمقی و شناور برای بهبود روند تصفیه و کمک به رشد و تکثیر باکتری های هوازی
  • پمپ های مخصوص برای جا به جایی و انتقال پساب ها بین مخازن مختلف
  • تجهیزات اندازه گیری و کنترل فاکتورهای مختلف از قبیل PH، دما و فشار و غیره
  • لوله و اتصالات و کابل برق و غیره

مزایا تصفیه فاضلاب با SBR

دلایل زیادی برای استفاده از این روش در فرآیند تصفیه فاضلاب های مختلف وجود دارد که مهم ترین آنها عبارتند از:

  • راه اندازی آسان با هزینه کم به دلیل ترکیب مخازن هوادهی و ته نشینی
  • عدم نیاز به فضای زیاد برای نصب رآکتورها به دلیل استفاده از یک مخزن
  • راندمان بالا در حذف نیتروژن، ازت و فسفر و کربن موجود در پساب
  • کاربرد راکتور پر و خالی شونده ناپیوسته

طراحی و ساخت تجهیزات تصفیه با SBR

طراحی و تولید هر یک از انواع پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی و بهداشتی و پیاده سازی روش های بیولوژیکی و شیمیایی برای بهبود کیفیت پساب ها نیاز به تخصص و رعایت استانداردها دارد. فرآب تدبیر از جمله تیم های فعال در این حوزه می باشد که تجهیزات مختلف و مورد استفاده را طراحی و با بهترین متریال تولید می نماید. جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با کارشناسان فرآب تدبیر تماس گرفته و مشاوره رایگان دریافت نمایید.

مقالات آموزشی تصفیه آب و فاضلاب

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست